ผมเองก็ผ่านวิชานี้มาอย่างงงๆ พอสมควร ตัวอาจารย์เองก็ดูจะไม่ค่อยได้จริงจังกับการสอนวิชานี้มาก แถมตอนวันเปิดคอร์สยังพูดแกมประชดอีกด้วยว่า “วิชานี้น่ะ เรียนไปก็คงมีไม่กี่คนที่จะได้เอาไปใช้”

หารู้ไม่ว่าวันหนึ่งเมื่อผมมีโอกาสได้ใช้วิชานี้ครั้งแรกในชีวิตจริง มันจะเป็นงานระดับโลกอย่างนี้!!!

วันหนึ่งในปี 1998 พี่แจ็ค (อภิสิทธิ์ วงโชติ) ซึ่งเป็นหนึ่งในรุ่นพี่อัจฉริยะแห่งคณะศิลปกรรมศาสตร์ และปัจจุบันเป็นผู้คร่ำหวอดอยู่เบื้องหลังงานเพลงดีๆ มากมาย ได้โทรมาหาผมพร้อมกับส่งต่องานชิ้นหนึ่งให้ ซึ่งก็คืองานเรียบเรียงเสียงประสานบทเพลงๆ หนึ่งสำหรับการแสดงในพิธิเปิดกีฬา Asian Games นั่นเอง เนื่องจากพี่แจ็คเองเป็นผู้ที่รับงานนี้เอาไว้ก่อน แต่ขณะนั้นมีเหตุจะต้องเดินทางไปเรียนต่อที่อเมริกา ผมไม่แน่ใจว่าพี่แจ็คคิดอะไรไว้ถึงเลือกผมทั้งๆ ที่มีเพื่อนและรุ่นพี่ที่เก่งๆ คนอื่นๆ อีกมากมาย แต่ด้วยความร้อนวิชาและอยากลองของของเด็กปี 4 ทำให้รับปากว่าจะลองทำดู ทั้งๆ ที่มีโปรเจ็คท์ใหญ่ ซึ่งเป็นเพลงของตัวเองที่จะต้องทำเพื่อเรียนให้จบค้างคาอยู่ (อันที่จริงยังไม่ได้เริ่มต้นด้วยซ้ำ)

งานนี้ทำให้ผมได้ร่วมงานกับศิลปินดังๆ มากมายหลายคน ผมต้องทำดนตรีคู่กับพี่ จิรพรรณ อังศวานนท์ ซึ่งเป็นหนึ่งในนักดนตรีแถวหน้าของประเทศไทย โดยพี่จิ ได้แต่งและเรียบเรียงดนตรีเพลง “สว้สดีไชโย” นี้ไว้แล้วอย่าง”คร่าวๆ” เป็น MIDI บนคอมพิวเตอร์ หน้าที่ของผมคือการแต่งเติมสีสันและรายละเอียดของเพลงนี้ให้ยิ่งใหญ่อลังการพร้อมกับพิมพ์โน้ตสำหรับวง orchestra ขนาดใหญ่และคณะนักร้องประสานเสียงหลายร้อยชีวิต ซึ่งหลังจากเสร็จแล้วก็ต้องส่งต่อให้กับอ.ดนู ฮันตระกูล ซึ่งจะเป็น conductor หลักของงาน Asian Games นี้ตรวจสอบและซักซ้อมกันอีกทีก่อนที่จะมีการซ้อมจริงกับวง Bangkok Symphony Orchestra และบันทึกเสียงเพื่อใช้ในการซ้อมและการแสดง

แน่นอนว่างานนี้ทำให้ผมเครียดอยู่เป็นเวลาระยะหนึ่ง โดยเฉพาะการทำงานใหญ่ขนาดนี้บนคอมพิวเตอร์ PC รุ่น 386 ซึ่งนับว่าเป็นเทคโนโลยีที่ดีที่สุดในยุคนั้น จำได้ว่าเวลาสั่ง print โน้ตชุดหนึ่ง กว่าจะเริ่ม print แผ่นแรกนั้น ผมสามารถไปเข้าห้องน้ำและกินข้าวได้ 1 จานสบายๆ

และความรู้สึกที่ลุ้นที่สุดก็คือ วันที่จะได้ยินเพลงนี้บรรเลงออกมาด้วยวง orchestra ขนาดใหญ่ของจริงในการซ้อมครั้งแรกนั่นเอง ซึ่งผลที่ออกมาก็ดีกว่าที่คิดไว้ แต่ก็มีจุดที่ตัวเองยังไม่พอใจหลายอย่าง ยังดีที่มีอ.ดนู เข้ามาช่วยชี้แนะ จนทำให้การแก้งานในรอบต่อมาฟังออกมาดูดีขึ้นเรื่อยๆ และออกมาเป็นงานที่น่าพอใจและภูมิใจเป็นอย่างมากอีกชิ้นหนึ่ง

ไม่รู้จะอธิบายยังไงเหมือนกัน ถึงเพลงนี้จะไม่ใช่เป็นเพลงที่ผมแต่งเอง หรืออาจจะไม่ใช่เพลงที่ดีที่สุด แต่ภาพและเสียงในชั่วขณะที่ได้เห็นนักดนตรีและนักร้องรวมๆ กันหลายร้อยชีวิต บรรเลงตัวโน้ตต่างๆ ที่สอดประสานออกมาจากความคิดของเรา และกลายเป็นเสียงที่ไพเราะยิ่งใหญ่อลังการ ในวันที่บันทึกเสียงเพลงนี้ตอน take สุดท้ายที่ศูนย์วัฒนธรรมแห่งประเทศไทยนั้น คงเป็นทั้งภาพและเสียงและความรู้สึกที่ผมคงจะเก็บไว้ในความทรงจำตลอดไปเป็นแน่…  นี่สินะคือสเน่ห์ที่ทำให้มีคนบางคนถึงรักการเขียนเพลงให้กับวง Orchestra อย่างไม่รู้จักเบื่อ

สำหรับในเมืองไทยเรา วงดนตรีประเภทนี้ก็เริ่มที่จะมีชื่อเสียงมาตั้งแต่เมื่อซัก 30 – 40 ปีที่แล้ว เมื่อครั้งที่วงดุริยางค์โรงเรียนวัดสุทธิวราราม ได้เดินทางข้ามน้ำข้ามทะเลแต่งชุดลูกเสือไปประกวดถึงประเทศเนเธอร์แลนด์และคว้ารางวัลกลับมาให้ชาวไทยได้ฮือฮากัน และโรงเรียนนี้แหละที่เป็นสถาบันที่เริ่มต้นชีวิตนักดนตรีให้กับตัวผมเอง

แต่การที่เคยเล่นดนตรีอยู่ในวง Marching Band มาหลายปีนั้นก็ช่วยอะไรไม่ได้มาก เมื่อในปี 2006 (หลังจาก 10 ปีที่ไม่ได้คลุกคลีกับวงการนี้เลย) ผมได้รับโจทย์แกมบังคับบีบคอจากรุ่นพี่่ที่สนิทกัน เพื่อให้เป็นผู้ประพันธ์เพลงให้กับวงโยธวาทิตโรงเรียนเทพมิตรศึกษา เข้าประกวดในการแข่งขันระดับชาติ ผมเองซึ่งไม่เคยแต่งเพลงลักษณะนี้เลย แต่โดยภาวะจำยอม รวมกับอาการคันอยากพิสูจน์ตัวเองเล็กน้อย ก็เลยรับปากไปอย่างงงๆ

โจทย์ของเพลงชุดนี้คือ “รถแข่ง Formula 1″ การจะเอารถแข่งมาอยู่ในวงดนตรีนั้นจะทำยังไงดี? ดังนั้นกว่าผมจะเค้นแต่ละโน้ต แต่ละห้องเพลงออกมากับผลงานชิ้นแรกนี้ ยอมรับว่าไม่ง่ายเลย ผมใช้เวลาค่อนข้างเยอะมากกับผลงานชิ้นนี้ ซึ่งผลที่ออกมาก็นับว่าน่าพอใจระดับนึง ถึงแม้จะถูกบ่นว่ายากเกินไปสำหรับเด็กม.3 (ซึ่งผมก็เห็นด้วยนะ) ทำให้เล่นออกมาได้ไม่ดีเท่าที่ควร แต่ยังไงก็ตาม การประกวดครั้งนี้ก็ได้รับรางวัลกันไปอย่างน่าพอใจทีเดียวครับ

Formula 1 – 2006

และด้วยความสำเร็จในปี 2006 ของทีม ทำให้ผมถูกเรียกตัวไปแต่งเพลงอีกครั้งหนึ่งในปี 2007 สำหรับงานชิ้นที่ 2 ด้วยความคาดหวังที่สูงขึ้น โดยโจทย์ในรอบนี้คือ “X-Army!” (ซึ่งแม้กระทั่งป่านนี้ผมก็ยังไม่รู้ว่ามันคือกองทัพอะไร) ซึ่งก็แน่นอนว่ายังใช้เวลาและความตั้งใจอย่างเต็มที่เหมือนเคย โดยรอบนี้พยายามจะทำให้ง่ายขึ้นกว่าเดิม

X-Army – 2007

สุดท้ายแล้ว น้องๆ ก็เก่งกันมากที่สามารถคว้าแชมป์ในปีนั้นมาครองได้ พร้อมกับความโล่งใจของผู้แต่งเพลงที่แอบนั่งมองน้องๆ ประกวดอย่างเงียบๆ อยู่บนอัฒจรรย์ครับ

========================================

Q: ดนตรีมีอิทธิพลอย่างไรกับคนเรา?

A: เพื่อให้เห็นภาพง่ายขึ้น จะขอแยกคำที่เกี่ยวกับเรื่องนี้ออกเป็นสองคำ คำแรก “ดนตรี” (music) ในการตอบคำถามของผมตรงนี้จะเจาะจงไปที่เสียงของดนตรีที่ไม่มีเนื้อร้องใดๆ เข้ามาเกี่ยวข้อง ส่วนอีกคำนึงคือคำว่า “เพลง” (song) ผมจะหมายถึงดนตรีที่มีเนื้อร้องควบคู่ไปด้วย

เสียงที่เราได้ยินส่วนใหญ่เป็นเสียงที่เราเลือกที่จะฟัง หูของเราทำงาน 24 ชั่วโมงไม่เคยหยุดพัก แต่เคยสังเกตมั้ยว่าเราเลือกที่จะฟังอะไรบ้างในแต่ละวัน? และยิ่งไปกว่านั้นเราจำสิ่งที่เราฟังได้มากแค่ไหน?
ส่วนใหญ่สิ่งที่เราจำได้จะเป็นสิ่งที่เราบอกตัวเองว่า “สิ่งที่ฉันได้ยินต่อไปนี้มีความสำคัญ จงตั้งใจฟังบันทึกสิ่งที่ไว้ในสมอง” เพราะฉะนั้นเราอาจจะพูดได้ว่า “สมอง” เป็นเหมือนกับตัวกรองสิ่งที่เราได้ยินในแต่ละวัน

ปัญหาก็คือว่า สมองของเรามีความจำกัด เราสามารถจำได้แต่เพียงสิ่งที่เราเข้าใจ ยกตัวอย่างเช่น ถ้าให้ผมไปนั่งฟังภาษารัสเซียสักสามวัน ผมก็ไม่มีทางจำอะไรได้เพราะสมองผมไม่สามารถเข้าใจภาษารัสเซีย

แต่เสียงดนตรีไม่เป็นเช่นนั้น อย่างที่เรามักจะพูดกันว่า “ดนตรีเป็นภาษาสากล” เพราะว่าคุณไม่จำเป็นต้องใช้สมองในการซึมซับเสียงดนตรี แต่เสียงดนตรีต่างๆ นั้นสามารถวิ่งตรงเข้าไปสู่ส่วนที่เป็นอารมณ์, ความรู้สึก หรือจิตใต้สำนึกของคนเราได้โดยที่ไม่ต้องผ่านสมองเลยก็ได้ รอบๆ ตัวเราทุกวันเต็มไปด้วยเสียงดนตรีที่ถูกออกแบบมากเพื่อให้ส่งผลกับอารมณ์และพฤติกรรมของเราโดยที่เราแทบจะไม่รู้ตัว ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดมากๆ เช่นเวลาเราดูภาพยนตร์ มีกี่คนที่สนใจฟังเพลง soundtrack ที่อยู่ข้างในนั้น ความสนใจแทบทั้งหมดของคนดูนั้นอยู่กับแต่เนื้อเรื่อง บทสนทนา ภาพที่อยู่เบื้องหน้า แต่สิ่งที่ทำให้เรามีอารมณ์คล้อยตามมากที่สุดนั้นคือดนตรี! เสียงกลองทิมปานีที่ตีแผ่วๆ ช้าๆ ในฉากลึกลับทำให้เรารู้สึกว่าอะไรบางอย่างกำลังจะเกิดขึ้น เสียงไวโอลินในฉากที่พระเอกนางเอกนั่งมองหน้ากันเฉยๆ แต่กลับทำให้เรามีความรู้สึกซาบซึ้งจนนำตาไหล นี่เป็นแค่ตัวอย่างเพียงเล็กน้อยมาก ถ้าเราสังเกตดีๆ จะเห็นว่ารอบตัวของเราเต็มไปด้วยเสียงดนตรีเหล่านี้

ส่วน “เพลง” นั้นก็มีอิทธิพลมากเช่นกัน เพราะว่าเป็นการผสมผสานอย่างคล้องจองของเนื้อความ หรือเนื้อร้อง ซึ่งเราต้องเข้าใจด้วยสมอง เข้าไปอย่างกลมกลืนกับ “ดนตรี” ที่มีผลกับอารมณ์และความรู้สึกของมนุษย์ ทำให้สิ่งที่เราได้ยินนั้น เข้าไปสู่ท้งสมองและอารมณ์ในเวลาเดียวกัน ดนตรีสามารถทำให้ข้อความเนื้อร้องนั้นมีความน่าสนใจและติดหูได้มากขึ้น ทำให้คนที่ฟังเพลงรู้สึกคล้อยตามไปกับเนื้อหาของเพลงได้อย่างง่ายดาย และยิ่งถ้าผู้ฟังรู้สึกเห็นด้วยหรือมีอารมณ์ร่วมกับสิ่งที่บทเพลงๆ นั้นสื่อออกมาอยู่แล้ว เพลงก็จะยิ่งมีอิทธิพลกับผู้ฟังมากยิ่งขึ้น

Q: ดนตรีแต่ละประเภท มีผลกับชีวิตมากน้อยแค่ไหน เช่นเพลงโมสาร์ท ทำให้เป็นอัจฉริยะ หรือเพลง dead music ฟังแล้วอยากฆ่าตัวตาย?

A: มีการวิจัยออกมากันมากมายอยู่แล้วในเรื่องนี้ แต่ส่วนตัวผมมองว่ามันมีผลแน่นอนแต่อาจจะเป็นทั้งทางตรงหรือทางอ้อม เช่นฟังเพลง (ดนตรี) บางเพลงแล้วทำให้เป็นอัจฉริยะ ส่วนตัวผมคิดว่ามันคงจะไม่ใช่สูตรสำเร็จง่ายดายขนาดนั้น ไม่งั้นเด็กทุกคนที่เกิดมาตอนนี้คงเป็นอัจฉริยะหมดเพราะว่าพ่อแม่เปิดเพลงให้ลูกฟัง หรือเราอยากให้ใครทำอะไรซักอย่างก็แต่งเพลงขึ้นมาเพื่อสะกดจิตกันไปเลย

แต่สิ่งที่เห็นชัดเจนคือสิ่งที่ผมได้ตอบไปในคำถามที่แล้ว “ดนตรีสามารถทำให้เราเกิดความรู้สึก ดนตรีส่งผลต่ออารมณ์และพฤติกรรมของผู้ฟัง” ดนตรีบางประเภทอาจทำให้ผู้ฟังมีสมาธิ และส่งผลให้การเชื่อมโยงของสมองเป็นระเบียบหรือฉลาดขึ้นได้ ขณะเดียวกันดนตรีหรือเพลงบางประเภทอาจจะทำให้คุณมีความรู้สึกยินดีหรือเศร้าหดหู่ก็ได้เช่นเดียวกัน โดยเฉพาะเพลงที่มีเนื้อร้องในลักษณะชี้นำให้คนคิดหรือทำอะไรสักอย่างที่ชัดเจนก็อาจจะมีพลังมากขึ้นถ้าคนที่ฟังเห็นด้วยกับเนื้อความในนั้น

ส่วนเรื่องที่ว่าจะมีผลมากน้อยแค่ไหนนั้น ส่วนตัวผมคิดว่าผู้ฟังเป็นปัจจัยที่สำคัญกว่า ถ้าเราจะเอาดนตรีของโมสาร์ทไปเปิดให้กับคนที่ไม่ชอบเพลงคลาสสิคฟัง แทนที่จะทำให้ฉลาดขึ้น อาจจะกลายเป็นการสร้างความเครียดให้กับผู้ฟังไปแทนก็ได้ หรือเพลง dead music ถ้าให้ผมฟังผมก็คงจะไม่มีวันไปฆ่าตัวตาย เพราะผมไม่เคยเห็นด้วยกับเนื้อหาของเพลงแบบนั้น

สรุปแล้วผมคิดว่าดนตรีมีอิทธิพลต่อผู้ฟังในทางใดทางหนึ่งแน่นอนแต่ก็เป็นเพียงแค่ปัจจัยหนึ่งเท่านั้น คงไม่ใช่ทั้งหมด ปัจจัยอื่นๆ ที่ทำให้ดนตรีมีผลกับชีวิตมากน้อยนั้นยังมีอีกมากมายเช่น พื้นฐานหรือสภาวะทางอารมณ์, เพื่อน, ครอบครัว, ประสบการณ์ในชีวิต, หลักเกณฑ์ในการดำเนินชีวิต ฯลฯ

Q: ฉะนั้นเราจำเป็นต้องเลือกฟังดนตรีไหม แบบไหน?

A: ผมเป็นคนที่ฟังดนตรีได้ทุกแนว แต่ผมเลือกที่จะชอบและหลงไหลในดนตรีแค่บางแนวเท่านั้น ดนตรีก็เหมือนกับเพื่อน คุณมีเพื่อนหลายคนในชีวิตของคุณ แต่คุณอาจจะมีเพื่อนสนิทอยู่แค่ไม่กี่คนเท่านั้น เพื่อนคุณบางคนอาจจะมีบางอย่างที่ไม่ดี แต่ไม่ได้หมายความว่าคุณจะต้องปฎิเสธหรือเลิกคบกับเค้า เพราะว่าคุณก็ยังต้องเจอกับเพื่อนหรือคนที่คุณไม่ชอบอยู่ในบางเวลา และทุกคนก็ล้วนยังมีส่วนที่ดีที่แตกต่างกัน

เช่นเดียวกันกับดนตรี สื่อปัจจุบันนี้มีมากมายหลายรูปแบบเหลือเกิน จนเราแทบจะไม่สามารถหลึกหนีไปจากดนตรีหลากหลายประเภททั้งที่ดีและไม่ดีที่เข้าคิวกันมาให้เราฟังแต่ละวัน การที่เราจะเลือกฟังดนตรีเฉพาะแนวในแนวหนึ่งอาจจะเป็นการปิดตัวเองเกินไป รวมถึงอาจจะทำให้เราต้องพลาดสิ่งดีๆ ที่ซ่อนอยู่บางอย่างไปโดยที่เราไม่รู้ตัวได้

ผมอยากจะพูดกับผู้อ่านทุกคนด้วยซ้ำว่า “ขอให้คุณเปิดใจให้กว้างๆ กับดนตรีทุกๆ รูปแบบ แต่ขอให้คุณเลือกดีๆ กับดนตรีที่จะมาเป็นเพื่อนสนิทในชีวิตของคุณ ใช้เวลาทำความรู้จักกับเค้า ทั้งสิ่งที่ดีและสิ่งที่ต้องระวัง อย่าเลือกหลงไหลดนตรีอะไรเพียงเพราะว่าเป็นแฟชั่นหรือว่าทำตามคนอื่นๆ”

เพลงชื่อว่า “ด้วยมือนี้ (แม่)” มีเสียงฟลูทที่ผมเล่นคลอไปตลอดเกือบทั้งเพลง ต้องขอบคุณพี่เหวินอีกครั้งที่ให้โอกาสได้ร่วมบรรเลง แถมยังช่วยผมคิด ช่วยสร้างสรรค์์ให้เพลงออกมาอบอุ่นได้บรรยากาศสบายๆ แบบนี้ครับ

เพลงนี้แต่งขึ้นสมัยที่ผมยังเป็น Worship/Media Director ของคริสตจักรใจสมาน (โบสถ์ที่อยู่ตรงสถานีรถไฟฟ้านานาน่ะแหละครับ) ตอนนั้นอยากจะได้เพลงใหม่อีกซักเพลงนึงสำหรับรายการพิเศษวันแม่นอกเหนือจากเพลง “ค่าน้ำนม” และ “อิ่มอุ่น” ที่ร้องกันมาตั้งแต่เด็ก

ตอนที่ลงมือเขียนเพลงนี้ ประโยคพร้อมทำนองที่ว่า “แต่ฉันไม่ลืมผู้หนึ่ง ซึ่งเป็นคนสำคัญ…ฉันมีวันนี้เพราะคุณแม่” เป็นไอเดียแรกที่เข้ามาในหัว เป็นประโยคง่ายๆ ธรรมดาๆ แต่เป็นสิ่งที่ผมคิดว่าลูกๆ ทุกคนคงจะพูดอย่างนี้กับแม่ของตัวเองแน่นอน

จริงๆ จะว่าไปแล้ว เพลงนี้สามารถออกมาเป็นรูปเป็นร่างให้ทุกท่านฟังได้ก็เพราะคุณแม่ผมเหมือนกัน เพราะว่าอุปกรณ์ในการทำเพลงทั้งหมดเป็นเงินที่คุณแม่สนับสนุนให้ (ตอนแรกบอกว่าขอยืม แต่ผ่านมาเจ็ดปี มีลูกแล้ว 2 คน ยังใช้คืนไม่ครบเลยครับ แหะๆๆ) คุณภาพในการอัดเสียงและการ mix อาจจะไม่ได้ดีมากนะครับสำหรับเพลงนี้ เพราะว่าเป็นยุคสมัยที่เริ่มต้นทำเพลงด้วยตัวเองจริงๆ อุปกรณ์อะไรต่างๆ ก็มีจำกัด อัดเสียงก็อัดกันในห้องนอนนี่แหละ

สุดท้ายนี้ขอให้ทุกท่านรักแม่มากๆ นะครับ สุขสันต์วันแม่สำหรับคุณแม่ทุกคนครับ

ฉันมีวันนี้เพราะคุณแม่
คำร้อง/ทำนอง/เรียบเรียง: เมธาเกรียงปริญญากิจ

เมื่อครั้งฉันยังเป็นเด็ก ยังเล็กไร้เดียงสา
ก็พบว่ามีคนหนึ่งคน
อ่อนโยนเกินใครสัมผัส มอบรักที่มั่นคง
และไม่เคยห่างไกล…

วันนี้ฉันเป็นผู้ใหญ่ ได้เจออะไรที่งดงาม
ได้พบกับความสุขใจ
แต่ฉันไม่ลืมผู้หนึ่ง ซึ่งเป็นคนสำคัญ
“ฉันมีวันนี้เพราะคุณแม่”

Pre-Chorus
ผ่านคืนวัน ผ่านเดือนปี
แม่ยังคอย เฝ้าเป็นห่วง
จะเหนื่อยและท้อ แม่เป็นกำลัง
หยัดยืนเคียงข้างฉันจนวันนี้

Chorus
อยากขอบพระคุณคุณแม่ ที่เฝ้าดูแลมา
อยากขอบพระคุณพระบิดา พระเจ้าผู้เมตตา
ผู้ประทานคุณแม่มา ให้ชีวิตลูกมีความหมาย

วันนี้ฉันเป็นผู้ใหญ่ ได้เจออะไรมากมาย
ได้พบพระเยซูคริสต์ [ได้พบกับความสุขใจ]
แต่ฉันไม่ลืมผู้หนึ่ง ซึ่งเป็นคนสำคัญ
“ฉันมีวันนี้เพราะคุณแม่”

ดาวน์โหลด mp3 พร้อม Backing Track (คลิกขวาแล้วเลือก Save As)

ฉันมีวันนี้เพราะคุณแม่